Февраль айынын үчүнчү он күндүгүнө агрометеорологиялык жана гидрологиялык байкоо

АГРОМЕТЕОРОЛОГИЯЛЫК ОБЗОР

2022-ЖЫЛДЫН ФЕВРАЛЬ АЙЫНЫН ҮЧҮНЧҮ ОН КҮНДҮГҮНҮН

МЕТЕОРОЛОГИЯЛЫК ШАРТТАРЫНЫН НЕГИЗГИ АРТЫКЧЫЛЫКТАРЫ

 ДЫЙКАНЧЫЛЫК АЙМАКТАР. Абанын орточо он күндүк температурасы көп жылдык климаттык ченемге салыштырмалуу 1…50, Чүй, Талас, Нарын (Кочкор аймагынан башка) облустарында, Ноокен жана Кара-Суу аймактарында 6…9жогору болду. Өткөн жылдын ушул мезгилиндеги абанын орточо температурасына салыштырмалуу анын чегинде жана 1…50, Чүй, Талас облустарында,  Базар-Коргон, Аксы (Пача-Ата), Кара-Суу, Өзгөн, Баткен жана Лейлек 6…100 жогору (Жети-Өгүз аймагында 20 төмөн) болду. Күндүз абанын температурасы Ысык-Көл облусунда, Ат-Башы, Ак-Талаа, Нарын жана Жумгал аймактарында 5…90, Жалал-Абад облусунда, Кемин өрөөнүндө, Жайыл, Ысык-Ата, Бакай-Ата, Кара-Буура, Ноокат, Баткен, Лейлек жана Кочкор аймактарында 11…150, республиканын калган аймактарында 16…170ка чейин жогорулады (Сүрөт №1). Түнкү сааттарда абанын температурасы Жайыл, Базар-Коргон жана  Лейлек аймактарында 00, Нарын облусунда, Түп жана Ак-Суу аймактарында -14…-180, Кемин өрөөнүндө, Аксы (Сары-Челек), Алай, Ысык-Көл жана Жети-Өгүз аймактарында -6…-80, калган аймактарда -1…-50 суук болду (Сүрөт №2). Топурактын үстүндөгү абсолюттук эң жогорку температура Ысык-Ата аймагында 60, Кара-Буура, Аксы (Пача-Ата) жана Алай аймактарында 14…190, Сокулук, Жайыл, Аксы (Сары-Челек) жана Ноокат аймактарында 20…280 болду. Топурактын үстүндөгү абсолюттук эң төмөнкү температура Ат-Башы аймагында -220, Базар-Коргон жана Алай аймактарында -11…-150, калган аймактарда -3…-70 болду. Жаан-чачын 1 күндүн ичинде Талас, Базар-Коргон, Сузак, Аксы (Сары-Челек), Алай, Ноокат, Өзгөн, Лейлек, Кадам-Жай, Ысык-Көл, Ат-Башы, Ак-Талаа жана Нарын аймактарында катталып, көлөмү 1-4 мм түздү, калган аймактарда жаан-чачын катталган жок (Сүрөт №3). Мындай жааган жаан-чачындар көп жылдык климаттык ченем менен салыштырганда Ысык-Көл, Ат-Башы жана Нарын аймактарында ченемден жогору болуп 100-450%ды, калган аймактарда ченемден төмөн болуп 3-21%ды түздү. Өткөн жылдагы жааган жаан-чачын менен салыштырганда Балыкчы жана  Ат-Башы аймактарында 100-450%ды түзүп жогору, калган аймактарда 1-67%ды түзүп төмөн болду. Жер кыртышынын тоңуусунун тереңдиги Базар-Коргон аймагында 6см, Түп, Жети-Өгүз, Ак-Суу жана Кочкор жана Нарын аймактарында 44-73 см, Ак-Талаа жана Жумгал аймактарында 118-145 см болду. Орточо салыштырмалуу нымдуулук 49-84% болду, он күндүн ичинде 30% жана андан аз болгон салыштырмалуу нымдуулук 1-7 күн болду. Топурактын 5, 10, 15, 20см тереңдигиндеги орточо суткалык температуралар (0С) №3 таблицада берилген.
Кардын бийиктиги Базар-Коргон аймагында 42см, Түп аймагында 22 см, Сузак, Аксы (Сары-Челек, Пача-Ата) жана Ак-Суу аймактарында 1-13см болду, республиканын калган аймактарында кар жааган жок (Сүрөт №4).
Катуу шамал (15 м/с жана андан жогору) белгиленген жок.

 

АЙЫЛ-ЧАРБА ӨСҮМДҮКТӨРҮ

 КҮЗДҮК ЭГИНДЕР. Күздүк кылкандуу дан эгиндеринде Кара-Буура жана Кадамжай аймактарында “топ-топ болуп чыгуу”, Ысык-Ата жана Ноокат аймактарында “үчүнчү жалбырактын пайда болушу”, Жайыл,Бакай-Ата, Талас, Сузак, Ак-Суу аймактарында “дандын өнүүсү” фазалары байкалды. Республиканын калган аймактарында өсүмдүктөр жаңыдан кыймылга келе башташты. Өсүмдүктөрдүн узундугу Ысык-Ата жана Кадамжай аймактарында 6-8см болду, 1м2 жыштыгы 452 түздү.

20-февралда күздүк буудайдын жашоого жөндөмдүүлүгүн (өсүмдүктөрдү сууга салып өстүрүү жолу менен) аныктоода Кара-Буура, Талас, Ак-Суу аймактарында 0,15-0,325%га жеткен өсүмдүктөрдүн өлүүсү аныкталды (№1 таб).

ЖАЙЫТТАР. Абанын орточо он күндүк температурасы көп жылдык климаттык ченемге салыштырмалуу ченем чегинде жана 2…50 жогору болду. Өткөн жылдын ушул мезгилиндеги абанын орточо температурасына салыштырмалуу анын чегинде жана 1…50, Кыргыз тоо кыркаларында 70 жогору (Суусамыр өрөөнүндө 40 төмөн) болду. Күндүз абанын температурасы Чоң-Ашуу ашуусунда 00, Суусамыр, Алай өрөөнүндө, Төө-Ашуу ашуусунда жана Кумтөр капчыгайында -1…-40 калган бийик тоолуу жайыттарда 5…80 болду (Сүрөт №1). Түнкү сааттарда абанын температурасы Суусамыр өрөөнүндө жана Кумтөр капчыгайында -310, Алай өрөөнүндө –230, Чаткал өрөөнүндө, Төө-Ашуу жана Чоң-Ашуу ашууларында -17…-200, калган бийик тоолуу жайыттарда -4…-100 болду (Сүрөт №2). Топурактын үстүндөгү абсолюттук эң жогорку температура Чычкан капчыгайында 00, Чаткал өрөөнүндө, Чоң-Ашуу ашуусунда жана Байтик капчыгайында 2…80 болду. Топурактын үстүндөгү абсолюттук эң төмөнкү температура Суусамыр өрөөнүндө -350, Алай өрөөнүндө -280, калган бийик тоолуу жайыттарда -17…-220 суук болду. Жаан-чачындар 1-2 күндүн ичинде Чаткал өрөөнүнөн, Чоң-Ашуу ашуусунан жана Байтик капчыгайынан башка бардык бийик тоолуу жайыттарда катталып, көлөмү 1-4мм түздү (Сүрөт №3). Мындай жааган жаан-чачындар көп жылдык климаттык ченем менен жана  өткөн жылдагы жааган жаан-чачын менен салыштырганда бардык бийик тоолуу жайыттарда ченемден төмөн болуп 5-57%ды түздү.

Орточо салыштырмалуу нымдуулук 58-65%ды түздү.

Катуу шамал (15 м/с жана андан жогору) белгиленген жок.

Кардын бийиктиги Төө-Ашуу ашуусунда 70см, Чаткал өрөөнүндө жана Чычкан капчыгайында 38-42 см, калган бийик тоолуу жайыттарда 6-29 см болду (Сүрөт №4).

      

 2022-ЖЫЛДЫН 20-ФЕВРАЛЫНДАГЫ КҮЗДҮК БУУДАЙДЫН ЖАШООГО ЖӨНДӨМДҮҮЛҮГҮН АНЫКТОО ҮЧҮН АЛЫНГАН ӨСҮМДҮКТӨРДҮН (СУУГА САЛЫП ӨСТҮРҮҮ ЖОЛУ МЕНЕН) АБАЛЫ ЖӨНҮНДӨ ЖЫЙЫНТЫК

1 таблица

 

 

 

Аймактар

 

 

Станциялар

Өсүп-өнүү фазалары Аныктоодогу өлгөн өсүмдүктөрдүн %ы
1 2

 

3

 

4

 

 

Орто эсеп менен
Чүй облусу
Ысык-Ата Ысык-Ата Үчүнчү – жалбырак 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Жайыл Кара-Балта Дандын өнүүсү 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Талас облусу
Кара-Буура Кызыл-Адыр Топ–топ болуп чыгуу 0,7 0,0 0,4 0,2 0,325
Бакай-Ата Бакай-Ата Дандын өнүүсү 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Талас Талас Дандын өнүүсү 0,2 0,2 0,2 0,0 0,15
 Жалал-Абад облусу
Сузак Сары-Булак Дандын өнүүсү 1,1 0,0 0,0 0,0 0,0
Баткен облусу
Кадамжай Марказ Топ–топ болуп чыгуу 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Ош облусу
Ноокат Ноокат Үчүнчү – жалбырак 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Ысык-Көл облусу
Ак-Суу Жаңы-Арык Дандын өнүүсү 0,0 0,3 0,1 0,2 0,15

 

2021-ЖЫЛДЫН 1-СЕНТЯБРЫНАН  28-ФЕВРАЛЫНА ЧЕЙИН ЖААГАН ЖААН

ЧАЧЫНДАРДЫН КӨЛӨМҮНҮН СУММАСЫ

№2 таблица

Станциялар 2022-ж. 2021-ж. Көп жылдык

ченем

 

%
2021-жылдан Көп жылдык

ченемден

 

1 2 3 4 5 6
Чүй облусу
Бишкек 137 123 167 123 82
Жаңы-Жер 122 107 174 114 70
Кара-Балта 181 115 179 157 101
Токмок 126 111 156 114 81
Шабдан 148 120 189 123 78
Ысык-Ата 103 108 111 95 93
Талас облусу
Бакай-Ата 44 21 91 210 48
Кызыл-Адыр 90 52 106 173 85
Талас 107 65 109 165 98
Жалал-Абад облусу
Ак-Терек 330 415 460 80 72
Жалал-Абад 211 272 270 78 78
Массы 95 131 253 73 38
Пача-Ата 160 235 226 68 71
Токтогул 54.2 105 107 52 51
Ош облусу
Гүлчө 208 176 179 118 116
Кара-Суу 98 134 179 73 55
Ноокат 90 93 127 97 71
Өзгөн 207 206 297 101 70
Баткен облусу
Баткен 30 36 70 83 43
Исфана 118 95 140 124 84
Марказ 36 55 93 63 39
Ысык-Көл облусу
Балбай 231 161 223 144 104
Балыкчы 14 14 15 100 93
Жаңы-Арык 111.4 95 142 117 79
Кызыл-Суу 155.4 100 141 155 110
Нарын облусу
Ат-Башы 46 75 77 61 60
Баетово 40 56 70 71 57
Кочкор 31 31 32 100 97
Нарын 50 62 80 81 63
Чаек 24 36 72 67 33

 

№1 тиркеме

2022-ЖЫЛДЫН ФЕВРАЛЬ АЙЫНЫН ҮЧҮНЧҮ ОН КҮНДҮГҮНҮН МЕТЕОРОЛОГИЯЛЫК МААЛЫМАТТАРЫ

 

Станциялар

Абанын температурасы (0С) Жаан-чачын (мм) Орточо салыштырмалуу нымдуулук ≤ 30%  жана андан төмөн болгон орточо  салыштырмалуу  нымдуулуктун  саны (күн) Кардын бийиктиги

Орточо температура

     (он кyндук)

 

Айырма

Макс.

Мин.  

 

Он кундук

(көлөмү)

 

≥ 1 мм жаан-чачын болгон күндөрдүн саны

 2021- жыл

Көп жылдык маалымат

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

11

Чүй облусу
Дыйканчылык аймактар

Бишкек

6,7 +9 +8 17 -2 0 54 1
Жаңы-Жер

-5,1

+8 +8 16 -3 0 68 2

Кара-Балта

6,5

+10 +8 14 0 0 55 1

Токмок

6,2

+8 +7 16 -1 0 7

Ысык-Ата

-5,1 +9 +7 13 -1 0 60 1

Шабдан -0,8 +7 +6 11 -7,3 0

Жайыттар

Ала-Арча

-3,5 +7 +4 6 -9 1 22
Байтик

0,3

+7 +3 8 -4 0 62

6

Суусамыр

-14,3

-4 +3 -1 -31 1

25

Төө-Ашуу -10,6 +5 +3 -2 -17 3 2 58

70

Талас облусу
Дыйканчылык аймактар
Бакай-Ата

4,4

+8 +8 15 -4 0

Кызыл-Адыр

4

+7 +8 13 -4 0 69

Талас

4

+8 +6 16 -3 1 1 1

Жалал-Абад облусу
Дыйканчылык аймактар
Ак-Терек 2,7 +6 +3 11 0 2 1 1 42
Сары-Булак 0 +4 +1 15 2 1 13
Сары-Челек 2,5 +3 12 -6 1 1 84 11
Массы 4,3 +5 +6 12 -3 0
Пача-Ата 2,8 -+7 +4 11 -2 0 74 1
Токтогул 2,5 +2 +5 12 -2 0
Жайыттар
Чычкан -2,1 +4 +5 6 -10 1 1 65 38
Чаткал -6,4 +1 +4 5 -17 0 0 42
Ош облусу
Дыйканчылык аймактар
Гүлчө 2,6 +4 +4 16 -8 3 1 61 3
Кара-Суу 6,5 +6 +7 16 -1 0 1
Ноокат 3 +5 +5 12 -3 0 49
Өзгөн 6,2 +6 +5 16 1 1 1 4
Жайыттар
Сары-Таш -11,5 0 +2 -4 -23 4 2 29
Баткен облусу
Дыйканчылык аймактар
Баткен 5,6 +6 +5 15 -1,8 0
Исфана 4,3 +7 +4 15 0 2 1 66 1
Марказ 5,6 +5 +4 17 -1,5 1 1
Ысык-Көл облусу
Дыйканчылык аймактар
Балбай -2,4 0 +1 9,5 -14 0 22
Балыкчы 0,9 +4 +3 8 -7 1 60
Кызыл-Суу -2,9 -2 +1 7 -7 0
Жаңы-Арык -1,8 0 +2 8 -15 0 4
Жайыттар
Тянь-Шань -14,9 0 +3 -2 -31 1 29
Чоң-Ашуу -8,5 +1 +2 0 -20 0 0 62 22
Нарын облусу
Дыйканчылык аймактар
Ат-Башы -3,4 +3 +9 7 -18 4 1
Баетово -3,9 +2 +8 5 -18 1 1
Кочкор -0,5 0 +3 11 -14 0
Нарын -4,4 +2 +7 6 -16 2 1 76
Чаек -4,2 -1 +7 7 -17 0 1

 

 ГИДРОЛОГИЯЛЫК ОБЗОР

 Февраль айынын үчүнчү он күндүгүндө республиканын көпчүлүк дарыяларында суунун агымы көп жылдык байкоолордун ченеминдеги агымында байкалды. Жогорку ченемдеги агым 124-196%да Жыргалаң, Каракол (Кашка-Суу), Каракол (Кашка-Суу), Жети-Өгүз, Нарын (орточо агым) Кызыл-Суу (Доорот-Коргон) жана Каракол (Косчан), ал эми төмөнкү ченемдеги агым 45-78%да, Кегети, Ала-Арча, Ак-Суу (Чоң-Арык), Куршаб, Тар, Кара-Кулжа, Зергер, Көгарт, Майлуу-Суу жана Исфайрам-Сай дарыяларында байкалды. Суулардын музга капталышы: Чоң-Кызыл-Суу, Каракол (Кашка-Суу), Ак-Суу (Теплоключенка), Жети-Өгүз, Ала-Арча, Сокулук, Нарын (орточо агым) жана Узун-Акмат дарыяларында жээк муздары, Нарын дарыясынын баш жагында жээк муздары жана шыргалаң, Жыргалаң дарыясында күбүрлүү муз тоңуу байкалды.

Суу сактагычтардагы он күндүк орточо суунун куймасы нормадан: Орто-Токойдо 135%ды, Кировдо 109%ды, Токтогулда 124%ды түздү.

 

2022–ЖЫЛДЫН ФЕВРАЛЬ АЙЫНЫН ҮЧҮНЧҮ ОН КҮНДҮГҮНҮН ГИДРОЛОГИЯЛЫК МААЛЫМАТЫ

№2 тиркеме

Чоң-Ак-Суу Григорьевка а. 2,26 1,96 1,93 115 117 2,48 2,13
Ак-Суу Семеновка 1,35 2,24 1,31 60 103 1,44 1,30
Ак-Суу Теплоключенка а. 2,34 1,87 2,05 125 114 2,44 1,96
 Жети-Өгүз токой чарбасы 3,10 2,11 1,62 147 191 3,20 2,39
Чүй бассейни
Чүй д. Кочкор а.*) 31,3 34,4 23,2 91 135 32,2 29,2
Кегети токой чарбасы 0,47 0,47 0,63 100 75 0,56 0,40
Аламүдүн Чуңкурчак д.ч 1,64 1,86 1,67 88 98 1,75 1,64
Ала-Арча Кашка-Суу д.ч 1,19 2,13 1,57 56 76 1,67 1,05
Сокулук Белогорка 1,39 2,48 1,60 56 87 1,58 1,30
Ак-Суу Чоң-Арык 1,26 2,53 1,72 50 73 1,55 1,24
Кара-Балта Сосновка 1,79 2,24 1,68 80 107 1,90 1,7
Талас бассейни
Талас Ключевка 23,2 22,7 20,7 102 112 25,0 22,0
Киров булагы 0,76 0,80 95 0,76 0,72
Беш-Таш Саз арыгынын башы 1,08 1,34 1,05 81 103 1,22 0,80
Ур-Марал Октябрь а. 2,47 3,00 2,44 82 101 2,57 2,22
Кюмюш-Тоо Жаңы арыгы-нын башы 0,85 1,07 0,77 79 110 0,88 0,84
Күркүрөө-Суу Чоңкурчак а. 2,46 2,53 2,49 97 99 2,75 2,38
Киров суу сактагыч куймасы 26,4 25,9 24,2 102 109    
Дарыя Пункту Орточо суу чыгымы Экстрем.

чыгымдын мааниси

м3 %ын түзөт
2022ж 2021ж Ченем 2021ж Ченем Макс Мин
1 2 3 4 5 6 7 8 9
Ысык-Көл бассейни
Жыргалаң Совет 1,71 2,15 1,37 80 125 2,00 1,58
Чоң-Кызыл-Суу токой чарбасы 1,49 2,54 1,33 59 112 1,70 1,22
Каракол Кашка-Суу д.ч 3,61 3,05 1,84 118 196 3,76 3,41

 

Нарын бассейни
Нарын Нарын ш. 26,7 27,9 25,0 96 107 31,2 21,2
Нарын Үч-Терек *) 188 180 150 104 125 190 184
Узун-Акмат Уста-Сай д.ч 7,50 7,94 8,77 94 86 8,00 6,95
Чычкан Бала- Чычкан д.ч. 4,41 4,53 4,85 97 91 4,60 4,00
Токтогул суу сактагыч куймасы *) 202 195 163 104 124    
Сыр-Дарыя бассейни
Куршаб Гүлчө 6,20 5,45 7,95 114 78 6,20 5,31
Тар Чалма 10,3 11,3 14,3 91 72 10,6 9,9
Яссы Саламалик 4,41 6,25 5,43 71 81 4,69 4,10
Каракулжа Первомай 2,96 4,52 6,56 65 45 3,28 2,96
Доңуз-Тоо Доңуз-Тоо 1,12 1,48 1,22 76 92 1,20 1,05
Зергер Тосой 1,04 1,32 1,41 79 74 1,19 0,93
Ак-Буура Миңтеке 1,83 2,10 1,64 87 112 2,07 1,79
Кызыл-Суу Дороот-Коргон 40,0 43,0 31,6 93 127 40,0 38,4
Афлатун Афлатун 5,58 6,10 6,10 91 91 5,59 5,58
Падыша-Ата Тосту д.ч 1,34 1,36 1,68 99 80 1,38 1,16
Тентек-Сай Чарбак 10,2 24,7 11,4 41 89 11,6 9,78
Көгарт Михайловка 4,08 7,10 6,20 57 66 4,25 3,40
Майлуу-Суу а.Майлуу-Суу 4,03 7,16 6,70 56 60 4,10 3,80
Араван-Сай Каракол д.ч 6,95 7,00 6,86 99 101 7,20 6,70
Каракол Косчан а. 0,65 0,55 0,48 118 135 0,66 0,44
Исфайрам-Сай а.Үч-Коргон 7,92 8,44 11,3 94 70 8,45 7,80
Шахимардан Жийделик 5,78 7,25 6,26 80 92 6,00 5,52

Эскертүү: *) –  Үч-Терек гидропостунун жогорку агымы Камбар Ата-2 ГЭСи менен тейленет.

 

2022-ЖЫЛДЫН ФЕВРАЛЬ ҮЧҮНЧҮ ЭКИНЧИ ОН КҮНДҮГҮНДӨГҮ

ТОПУРАКТЫН 5,10,15,20 СМ ЖЕТКЕН ТЕРЕҢДИГИНДЕГИ ОРТОЧО ОН КҮНДҮК ТЕМПЕРАТУРАСЫ (0С)

№3 таблица

Станциялар 5см 10см 15см 20см
1 2 3 4 5
Чүй облусу
Ысык-Ата 0,9 0,9 0,9 1,1
Жаңы-Жер 3,2 3,0 2,7 2,7
Талас облусу
Кызыл-Адыр 0,7 -0,1 -0,2 0,0
Жалал-Абад облусу
Пача-Ата 0,0 0,3 0,0 0,2
Токтогул 4,0 3,3 2,3 1,6
Массы 4,6 3,9 3,8 4,3
Ош облусу
Кара-Суу 5,5 5,0 5,1 5,1
Өзгөн 4,2 3,6 3,3 2,9
Ноокат 3,0 2,7 2,6 2,5
Гүлчө 4,6 4,3 3,8 3,5
Баткен облусу
Исфана 3,9 3,7 3,4 3,2
Ысык-Көл облусу
Кызыл-Суу -0,5 -0,8 -0,9 -1,1
Нарын облусу
Нарын -3,2 -3,4 -3,4 -3,4
Чаек -3,3 -3,6 -3,7 -3,8

 

Төмөнкү шилтеме:

Февраль айынын үчүнчү он күндүгүнө агрометеорологиялык жана гидрологиялык байкоо